ΕΚΘΕΣΗ

από 14/5/2009 έως 30/9/2009

Βραβείο Δέστε 2009

Νικήτρια Βραβείου: Ειρήνη Ευσταθίου

Η ΕΚΘΕΣΗ

Το Βραβείο ΔΕΣΤΕ θεσμοθετήθηκε το 1999 και απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε έναν Έλληνα καλλιτέχνη, που ζει είτε στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό. Στόχος του Βραβείου ΔΕΣΤΕ είναι η παρουσίαση του έργου μιας νέας, ανερχόμενης γενιάς καλλιτεχνών. Αυτό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτικής του Ιδρύματος για τη στήριξη και προώθηση της σύγχρονης τέχνης

Οι έξι καλλιτέχνες – Αθανάσιος Αργιανάς, Βαγγέλης Βλάχος, Χάρις Επαμεινώνδα, Ειρήνη Ευσταθίου, Ραλλού Παναγιώτου, Γιώργος Σαπουντζής - που έχουν επιλεγεί ως υποψήφιοι για το Βραβείο ΔΕΣΤΕ 2009, θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους σε μια έκθεση που θα φιλοξενηθεί φέτος στους χώρους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και η οποία θα διαρκέσει από τις 14 Μαΐου 2009 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2009.

ΕΙΚΟΝΕΣ

ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

  • Αθανάσιος Αργιάνας

    Ο ίδιος ενθαρρύνει το παιχνίδι των πολλαπλών ερμηνειών στη δουλειά του, μολονότι, ειδικά στις εκθέσεις του, μπορεί να εντοπίσει κανείς καλά ενορχηστρωμένους συσχετισμούς: την επανάληψη των συνθέσεών του, τις κυκλικά στερεωμένες “πλεξούδες” στους πίνακές του και τις πολλαπλές αναφορές στη νεωτερικότητα. Ο απόηχος της δουλειάς του Αθανάσιου Αργιανά είναι διαπεραστικός, ακόμα κι αν τα έργα του τις περισσότερες φορές είναι σιωπηλά. Το έργο Proposal for a Lyrical Machine (Rounds) (2006), μία μαύρη ελλειψοειδής λωρίδα κεντημένη με μεταλλικά νήματα, προσκαλεί τον θεατή να φανταστεί πώς θα "ακούγονταν" οι περιτυλίξεις και στροφές του ενώ οι μπρούτζινοι όγκοι που θυμίζουν βράχο και στηρίζονται από διαβήτες μέτρησης διαμέτρου (2007), φέρουν τον τίτλο Proposals for Reading Consonants as Noise (2007), προέρχονται από την τρισδιάστατη αναπαράσταση ήχων και είναι οι θορυβώδεις συγγενείς του πρώτου. Ο Αργιανάς δείχνει να διασκεδάζει το παιχνίδι των πολλαπλών ερμηνειών στη δουλειά του, παρόλο που, ειδικά στις εκθέσεις του, εντοπίζει κανείς καλά ενορχηστρωμένους συσχετισμούς: η επανάληψη των συνθέσεών του, οι κυκλικά στερεωμένες πλεξούδες στους πίνακές του και οι μυριάδες αναφορές στον Μοντερνισμό. Όπως κι αν επιλέξει κανείς να περιηγηθεί στον δαιδαλώδη κόσμο του Αργιανά, το σίγουρο είναι ότι τελικά θα απολαύσει το ταξίδι.

  • Βαγγέλης Βλάχος

    Το πρόσφατο έργο του Βαγγέλη Βλάχου, εστιάζοντας σε διαφορετικές στιγμές της πρόσφατης ιστορίας και χρησιμοποιώντας κυρίως αρχειακό υλικό από διαφορετικές πηγές, εξετάζει το κατά πόσο το υλικό αυτό μπορεί να χρησιμεύσει σαν εργαλείο για να ξανασκεφτούμε έννοιες του παρελθόντος που φαίνεται ότι εξακολουθούν να επηρεάζουν και να διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το σήμερα. Για παράδειγμα, το έργο 1981 (Αllagi), 2007 εξετάζει τους πρώτους εννέα μήνες της διακυβέρνησης του Ελληνικού Σοσιαλιστικού κόμματος στις αρχές της δεκαετίας του 80 μέσω υλικού που βρέθηκε στο αρχείο της εφημερίδας Ελεύθερος Κόσμος, επίσημη εφημερίδα του καθεστώτος των συνταγματαρχών κατά την διάρκεια της επταετίας (1967-1974). Το έργο αποτελείται από φωτογραφίες και αποκόμματα περιοδικών τοποθετημένα με απόλυτη χρονολογική σειρά από τον Οκτώβριο του 1981 (την στιγμή που το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές) έως τον Ιούνιο του 1982 (όταν έκλεισε η εφημερίδα). Το έργο προσπαθεί να σκιαγραφήσει την πολύπλευρη ιδέα της Αλλαγής (Allagi) όπως αυτή προωθήθηκε στη ρητορική του κυβερνώντος κόμματος την περίοδο εκείνη. Επίσης κεντρικό στοιχείο στην έρευνα του Βλάχου τα τελευταία χρόνια είναι η σύγκριση και αντιπαράθεση της γλώσσας της αρχιτεκτονικής με αυτή της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ασχοληθεί με το μοντερνιστικό κτίριο της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Αθήνα, το οποίο σχεδιάστηκε στα τέλη του 50 από τον Walter Gropius, τον Πύργο των Αθηνών, το ψηλότερο κτίριο της Ελλάδας από το 1971, και τις αλλαγές στους ενοίκους του τις τρεις τελευταίες δεκαετίες; και την ανακαίνιση του κοινοβουλίου των Βοσνίων στο Σαράγιεβο από το Ελληνικό κράτος. Ένα κτίριο το οποίο σχεδόν καταστράφηκε την περίοδο του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία την δεκαετία του 90. Παρουσιασμένο ως μια καθαρή καταγραφή γεγονότων, το έργο εντάσσεται στο πλαίσιο της έρευνας του Βλάχου πάνω στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδος στα Βαλκάνια και συγκεκριμένα στην περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Το ίδιο το αρχείο περιλαμβάνει υλικό που ο Βλάχος συγκέντρωσε από τον τύπο, κρατικά αρχεία και το Ίντερνετ καθώς και μηνιαίες εκθέσεις προόδου των εργασιών της αποκατάστασης του κτιρίου που του παραχωρήθηκαν από την Ελληνική εταιρία που ανέλαβε την ανακαίνιση. Το αρχείο παρουσιάζεται μαζί με δύο αρχιτεκτονικές μακέτες: μία που δείχνει πως το κτίριο φαινόταν αμέσως μετά από τον πόλεμο και μία με την ανασχεδιασμένη του μορφή.

  • Χάρις Επαμεινώνδα

    Αντλώντας από αρχειακό υλικό δημιουργεί ασυνήθιστες νοητικές συνδέσεις και ελεύθερους συνειρμούς σαν ένα είδος πολυεπίπεδου μνημονικού άτλαντα. Τα έργα της διαπραγματεύονται έναν κόσμο όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει ανασταλεί και όπου ιστορικά σπαράγματα και θραύσματα επανασυνδυάζονται δημιουργώντας νέους κόσμους. Στα φωτογραφικά κολάζ και στα βίντεο της Επαμεινώνδα, οι εικόνες δεν εφάπτονται η μια της άλλης με την σαφήνεια του κλασσικού μοντάζ, αλλά μέσα από αμέτρητες μικροσκοπικές τομές τα ανόμοια τεμάχια της εικόνας διασκορπίζονται στην επιφάνεια. Τα κολάζ είναι πάντα σε κίνηση, υπονοώντας νέες συμμετρίες, νέες διαφορές, νέες χειρονομίες και τελετουργίες οι οποίες παραμένουν ανεπαίσθητα ακαθόριστες.

  • Ειρήνη Ευσταθίου

    “ Εξερευνώ ευρήματα εικόνων (found images) ως επισημάνσεις, ερμηνείες αλλά και ως αρνήσεις εκείνου που ονομάζουμε Ιστορία. Η ζωγραφική μου τεχνική είναι έντονα εμπνευσμένη από τις πηγές μου, που ποικίλουν από ερασιτεχνικές βιντεοσκοπήσεις σε φωτογραφίες των ΜΜΕ, ιδιωτικά αρχεία, στιγμιότυπα ταινιών, κ.τ.λ. Ενδιαφέρομαι για τους τρόπους δια-μεσολάβησης που ανοίγονται κατά τη μίμηση τέτοιου υλικού. Αντιλαμβάνομαι την αναπόφευκτη φθορά και την κατάλυση των εικόνων καθώς υπομένουν όλες αυτές τις μεταβολές ως έναν τρόπο περιγραφής των δια-μεσολαβήσεων της ίδιας της μνήμης και της νοσταλγίας. Πότε γίνονται αυτές οι εικόνες συναισθηματικά εκφραστικές, και πότε αποστασιοποιούνται από την πιο προσωπική αφήγηση της ζωής μας; Πότε μπορούμε να ταυτιστούμε με την «επίσημη ερμηνεία» τους, και πότε αυτή παραμένει ανεπαρκής; Επιλέγοντας, διασκευάζοντας και τέλος ζωγραφίζοντας από αυτές τις εικόνες τείνω να δημιουργήσω έναν υποκειμενικό χώρο όπου τα όρια μεταξύ αυτών των κατηγοριών αποσταθεροποιούνται, ένα σημείο από όπου ανακρίνω τον τρόπο που καταλαβαίνουμε και ανοικοδομούμε το παρελθόν. “

  • Ραλλού Παναγιώτου

    Η δουλειά μου θα μπορούσε να ειδωθεί σαν μια γλυπτική διαδικασία δημιουργίας μιας σειράς από πεδία διαδραμάτισης καταστάσεων, μιας σειράς από "σκηνές" (stages). Η δουλειά μου βασίζεται στη σύνθεση σκηνών που πάνω τους οργανώνεται και συντάσσεται η έννοια της ψυχολογικής κατάστασης ως θέαμα. Στη δουλειά μου σχηματοποιούνται καταστάσεις που αφορούν την απομόνωση, την απώλεια εξουσίας ή την απώλεια της πολυτέλειας αλλά, κυριότερα και πρώτα απ’ όλα, καταδεικνύονται καταστάσεις, εκείνες που αφορούν τη μορφοποίηση της ιδέας της ψυχολογικής έντασης. Μιας έντασης που μεταπλάθει την υλική υπόσταση των πραγμάτων σε μυθοπλαστική ουσία, σε σήματα προσωπικής αναφοράς. Στη δουλειά μου με ενδιαφέρει ακριβώς αυτή η διαδικασία όπου ένα στιγμιότυπο δύναται να μετατραπεί από κατακερματισμένη αφήγηση σε ολοκληρωμένη δομή. Η δουλειά μου βασίζεται ισάξια σε τρία σημεία: την χρήση εννοιών αντανακλούν κοινωνικές συνθήκες, καθώς και την αυτοαναφορά τόσο στο προσωπικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο της ιστορίας της τέχνης. Στη γλυπτική μου είναι απαραίτητη κάθε φορά η δημιουργία ενός συστήματος που ανασυντάσσει το περιεχόμενο της προσωπικής μνήμης, μετατοπίζοντας συμβολισμούς και σημασίες και προχωρώντας στην προβολή τους στη διάσταση ενός δομημένου παρόντος.”

  • Γιώργος Σαπουντζής

    Τα τελευταία χρόνια ο Γιώργος Σαπουντζής, μέσα από τη δουλειά του απασχολείται με τον ενδιάμεσο χώρο, το αποτέλεσμα δηλαδή της αμφίδρομης σχέσης του δημόσιου με τον ιδιωτικό χώρο. Με τις περφόρμανς, τα εφήμερα («παρασιτικά») γλυπτά που λειτουργούν σκηνογραφικά και τα βίντεο του, δημιουργεί ένα αστικό limbo όπου όλα επαναπροσδιορίζονται, επαναπροσδιορίζοντας με τη σειρά τους όλα όσα τα περιβάλλουν. Κατευθύνοντας την προσοχή του από τη μία στη διαδικασία του να ιδιοποιείται την πόλη και να την χαρτογραφεί εκ νέου, καθιστά το καθημερινό αντικείμενο μνημειώδες, και το μνημειακό, κοινότοπο. Από την άλλη, με την απαλοιφή των συνόρων, η έκθεση του προσωπικού του σύμπαντος τον μετατρέπει σε μια αναπαράσταση ενός κοινωνικού καθώς και ιστορικού χώρου του οποίου η εμπειρία παραπέμπει σε θέαμα. Αλληλεπιδρά με το μνημειακό φυσικό περιβάλλον δημιουργώντας εφήμερες κατασκευές μέσα στις οποίες η φυσική του παρουσία γίνεται θεμελιώδης. Μέσω αυτών, πλησιάζει την ιδέα και τους περιορισμούς του δημόσιου χώρου, τη σύμβαση και την κατάργηση του από το σφετερισμό του και την κατασκευή μιας προσωπικής ετεροτοπίας.

ΝΙΚΗΤΡΙΑ ΒΡΑΒΕΙΟΥ

  • Ειρήνη Ευσταθίου

    Η φετινή νικήτρια του Βραβείου ΔΕΣΤΕ είναι η Ειρήνη Ευσταθίου, όπως επιλέχτηκε από μία διεθνή, πενταμελή Κριτική Επιτροπή και ανακοινώθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2009 στην τελετή απονομής στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

Σάντρα Μαρινοπούλου
Πρόεδρος του Ιδρύματος Ν. Π. Γουλανδρή, Συντονίστρια της Επιτροπής Επιλογής

Ξένια Καλπακτσόγλου
Επιμελήτρια, Συνδιευθύντρια της Μπιενάλε της Αθήνας,

Αλεξάνδρα Κοροξενίδη
Ιστορικός Τέχνης, Δημοσιογράφος, Εφημερίδα «Καθημερινή» (Αγγλική Έκδοση), Περιοδικό «Highlights»

Σωτήρης Μπαχτσετζής
Επιμελητής, Ιστορικός Τέχνης

Στέφανος Τσιβόπουλος

Εικαστικός, Υποψήφιος για το Βραβείο ΔΕΣΤΕ 2005

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Δάκης Ιωάννου
Πρόεδρος Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ

Lisa Phillips

Διευθύντρια, New Museum of Contemporary Art, Νέα Υόρκη

Patrizia Sandretto Re Rebaudengo

Πρόεδρος & Διευθυντής, Fondazione Sandretto Re Rebaudengo Per L' Arte, Τορίνο

Jeffrey Deitch
Deitch Projects, Νέα Υόρκη

Thomas Struth

Καλλιτέχνης

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
DESTE Foundation for Contemporary Art