ΕΚΘΕΣΗ

από 10/12/2009 έως 5/4/2010

Έρως

Από την Θεογονία του Ησιόδου στην ύστερη αρχαιότητα

Η ΕΚΘΕΣΗ

Κάλλιστος (ο ομορφότερος), λυσιμελής (αυτός που σού παραλύει τα μέλη), πυρίδρομος (που το διάβα του βγάζει φωτιά), διφυής (που έχει δύο φύσεις), γλυκύπικρος (γλυκός και πικρός συνάμα), αβρός (τρυφερός), τακερός (που σε κάνει να λιώνεις), αλγεσίδωρος (που φέρνει πόνο), σχέτλιος (σκληρός, ανελέητος), ανίκατος (ακαταμάχητος)… είναι μερικοί μόνον από τους επιθετικούς προσδιορισμούς που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες για να περιγράψουν τον Έρωτα.

Στο αρχαιοελληνικό ρήμα εράω - ώ, που σημαίνει «αγαπώ, επιθυμώ, ποθώ», έχει τις ρίζες του ο Έρως (= αγάπη, επιθυμία, πόθος) και τα
παράγωγά του (ερωτικός, ερωτευμένος).

Για τους αρχαίους Έλληνες, ο Έρως είναι μια ευρεία έννοια που εμπεριέχει και τη συναισθηματική αλλά και τη σεξουαλική επιθυμία. Αυτός ο θεός πρωταγωνίστησε στην έκθεση με τίτλο Έρως: από τη Θεογονία του Ησιόδου στην ύστερη Αρχαιότητα, που παρουσιάστηκε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης από τις 10 Δεκεμβρίου 2009 έως τις 5 Απριλίου 2010.

Η έκθεση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Ελλάδας, το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, το Υπουργείο Πολιτισμού της Ιταλίας, την Περιφέρεια της Σικελίας και το Μουσείο του Λούβρου καθώς και με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων.

Διακόσια εβδομήντα δύο αρχαία έργα, που χρονολογούνται από τον 6ο αι. π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ. και προέρχονται από 50 μουσεία της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ιταλίας και της Γαλλίας (Λούβρο), φιλοξενήθηκαν στις εννέα θεματικές ενότητες της Έκθεσης, στις οποίες παρουσιάστηκε ο Έρως σε όλες τις μορφές του, με τον τρόπο που τον αντιλαμβάνονταν οι Έλληνες: ως θεϊκό πρόσωπο, ως ανθρώπινη αξία και ως καθημερινή πράξη.

Μεταξύ άλλων ο επισκέπτης είδε: το μαρμάρινο άγαλμα του Έρωτα Τοξότη από το Μουσείο του Λούβρου, το μαρμάρινο σύμπλεγμα Έρωτα και Ψυχής που ετοιμάζονται να ανταλλάξουν θερμό φιλί από τα Μουσεία του Καπιτωλίου της Ρώμης, το χάλκινο ειδώλιο Έρωτα που κλαίει και γύρω από τους καρπούς του διακρίνονται τα δεσμά του από το Κυπριακό Μουσείο της Λευκωσίας, το πήλινο ειδώλιο Έρωτα που έχει αποκοιμηθεί ακουμπισμένος σε ανεστραμμένη δάδα από το Μουσείο Στοάς Αττάλου και το μαρμάρινο ανάγλυφο που απεικονίζει την ερωτική συνεύρεση της Λήδας με τον Δία μεταμορφωμένο σε κύκνο από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα.

Η έκθεση διαρθρώθηκε σε 9 θεματικές ενότητες, μέσα στις οποίες έγινε προσπάθεια να μην παραλειφθεί οποιοδήποτε νόημα ή έκφραση του Έρωτα σε όλους τους 12 αιώνες από την δημιουργία του στα Ησιόδεια κείμενα έως την επικράτηση του Χριστιανισμού: Έρως και Αφροδίτη, Ιδιότητες και δραστηριότητες του Έρωτα, Έρωτες και γάμοι θεών και ηρώων, Έρωτες και γάμοι θνητών, Έρωτες που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας, Αγοραίοι έρωτες, Όμοιοι έρωτες, Βουκολικοί έρωτες, Ιθυφαλλικές θεότητες και Φαλλικά σύμβολα.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης γίνονταν εκπαιδευτικές ξεναγήσεις για τους μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου, ξεναγήσεις για το κοινό και διαλέξεις με θέμα τον έρωτα στην αρχαία και τη σύγχρονη τέχνη, καθώς και τη φιλοσοφία. Κύκλοι διαλέξεων πραγματοποιήθηκαν από τους: Στέλιο Ράμφο, Δημήτρη Πλάτζο, Κατερίνα Ζαχαροπούλου.

ΕΙΚΟΝΕΣ

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΟΡΕΙΕΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΛΛΑΔΑ
Αθήνα, Μουσείο Ακρόπολης
Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Αθήνα, Μουσείο Κανελλοπούλου
Αθήνα, Αρχαιολογικό Μουσείο Κεραμεικού
Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Αθήνα, Νομισματικό Μουσείο
Αθήνα, Μουσείο Στοάς Αττάλου
Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας
Αρχαιολογικό Μουσείο Δήλου
Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας
Αρχαιολογική Συλλογή Έδεσσας
Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας
Αρχαιολογικό Μουσείο Θάσου
Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Θεσσαλονίκη, ΙΣΤ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων
Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας
Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας
Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής
Αρχαιολογικό Μουσείο Κω
Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα
Αρχαιολογικό Μουσείο Μυκόνου
Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης
Αρχαιολογική Συλλογή Νισύρου
Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά
Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας
Αρχαιολογικό Μουσείο Πολυγύρου
Αρχαιολογικό Μουσείο Πυθαγορείου Σάμου
Αρχαιολογικό Μουσείο Ρεθύμνου
Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου
Αρχαιολογικό Μουσείο Φιλίππων
Αρχαιολογικό Μουσείο Χαλκίδας

ΚΥΠΡΟΣ
 Τοπικό Μουσείο Κουρίου
Επαρχιακό Μουσείο Λάρνακας
Επαρχιακό Μουσείο Λεμεσού
Κυπριακό Μουσείο, Λευκωσία
Επαρχιακό Μουσείο Πάφου

ΙΤΑΛΙΑ
Γέλα, Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο
Λίπαρι, Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο «Luigi Bernabò Brea»
Μπιτόντο, Αρχαιολογικό Μουσείο του Ιδρύματος De Palo-Ungaro
Νάπολη, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Ρούβο Απουλίας, Εθνικό Μουσείο Jatta
Ρώμη, Antiquarium Comunale
Ρώμη, Εθνικό Ετρουσκικό Μουσείο της Villa Giulia
Ρώμη, Μουσεία του Καπιτωλίου
Συρακούσες, Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο «Paolo Orsi»
Τάρας, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Ταρκύνια, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Τσίβιτα Καστελλάνα, Αρχαιολογικό Μουσείο του Agro Falisco
Φλωρεντία, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

ΓΑΛΛΙΑ
Παρίσι, Μουσείο Λούβρου, Τμήμα ελληνικών, ετρουσκικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων

JEFF KOONS, BOURGEOIS BUST - JEFF AND LLONA

Στο αίθριο του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, θα εκτίθεται έως τον Απρίλιο του 2010 το έργο του Jeff Koons, Bourgeois Bust – Jeff and Ilona.

Το γλυπτό «Bourgeois Bust– Jeff and Ilona» δημιουργήθηκε για να παρουσιαστεί στην έκθεση  Made in Heaven στην οποία ο καλλιτέχνης Jeff Koons επεξεργάστηκε την ιδέα του έρωτα ιδιαίτερα μετά τον γάμο του με την ηθοποιό ερωτικών ταινιών Ilona Staller.
 
Το ζευγάρι απεικονίζεται σε προτομή, σε στάση εναγκαλισμού, ακολουθώντας  στυλιστικά τα χαρακτηριστικά του Baroque, με έντονες όμως επιρροές από τη γλυπτική της κλασικής αρχαιότητας.  Η Ilona, σε πρώτο πλάνο ως κόρη με το σώμα και τις πλεξίδες της να κοσμούνται με σειρές από μαργαριτάρια, παρομοιάζεται με την Αφροδίτη, την αρχαιολληνική θεά του έρωτα.

Ο άκρατος αισθησιασμός που αποπνέει το έργο, υπογραμμίζεται από τη δήλωση του καλλιτέχνη «Έχουμε γίνει Θεοί», καθώς, μέσα από την πνευματική και φυσική συνένωση του ζευγαριού, εκφράζεται το πέρασμα σε μια εξιδανικευμένη σφαίρα ύπαρξης και συναισθηματικής έκστασης.  

Στην σειρά έργων Made In Heaven ο καλλιτέχνης εκθέτει τις ιδιαίτερες στιγμές της ερωτικής του ζωής σε μια διάθεση αποπλάνησης του θεατή που άθελά του γίνεται συμμέτοχος της σκηνής. Το πορτρέτο του Jeff Κοοns και της Ιlona (Cicciolina) ενσαρκώνει την αποπλάνηση ως στοιχείο χειραγώγησης του κοινού από τα σύγχρονα μέσα μαζικής επικοινωνίας.

Ο Jeff Koons θεωρείται από τους σημαντικότερους Αμερικανούς καλλιτέχνες της σύγχρονης τέχνης, ο οποίος απέκτησε ιδιαίτερη δημοσιότητα στα μέσα της δεκαετίας του 1980 ως μέλος μιας γενιάς καλλιτεχνών, που εξερευνούσαν το νόημα της τέχνης σε μία εποχή κορεσμένη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ

Καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης
Διευθυντής, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Γιώργος Τασσούλας
Επιμελητής Αρχαιοτήτων, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

ΧΟΡΗΓΟΙ

Η ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ
COSMOTE

ΧΟΡΗΓΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ
AEGEAN

ΧΟΡΗΓΟΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ
Classical Hotels

ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
● ΤΟ ΒΗΜΑ
● in.gr
● ΕΡΤ
● 103.7 Δεύτερο
● ΝΕΤ 105.8
● Τρίτο 90.9

ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ
Δήμου Αθηναίων

Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΔΩΡΕΑ
Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστόπουλου