Δωρητές

Τα εκθέματα που απαρτίζουν τις τρεις μεγάλες ενότητες του ΜΚΤ (Κυκλαδικός Πολιτισμός, Αρχαία Ελληνική Τέχνη , Κυπριακός Πολιτισμός) προέρχονται από δωρεές σημαντικών συλλεκτών, δημόσιων ή ιδιωτικών οργανισμών με πιστοποιημένη ευαισθησία σε θέματα πολιτισμού καθώς και ανώνυμων ιδιωτών. Σήμερα τα αντικείμενα των διαφόρων συλλογών έχουν ενταχθεί από τους αρχαιολόγους του μουσείου στις χρονολογικές και θεματικές ενότητες όπου ανήκουν και ο επισκέπτης μπορεί να ενημερωθεί για την προέλευσή τους από τις λεζάντες που τα συνοδεύουν.

Συλλογή Νικολάου Π. Γουλανδρή (1986)

Η συλλογή που ξεκίνησαν να διαμορφώνουν ο Νικόλαος και η Ντόλλη Γουλανδρή τη δεκαετία του 1960, περιλαμβάνει πλέον περισσότερα από 1.100 αρχαιολογικά ευρήματα από την προϊστορική εποχή έως και τα πρώιμα βυζαντινά χρόνια. Ανάμεσά τους, ξεχωρίζουν τα πάνω από 300 αντικείμενα κυκλαδικής τέχνης, ένα σημαντικό σύνολο γεωμετρικών αγγείων και κοσμημάτων καθώς και μια σειρά εξαιρετικών αρχαϊκών και κλασικών αγγείων.

Η Συλλογή αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του ΜΚΤ και εμπλουτίζεται διαρκώς με νέα αντικείμενα, κυρίως από δωρεές ιδιωτών και ιδρυμάτων από την Ελλάδα.

Στη Συλλογή Ν.Π. Γουλανδρή έχουν κατά καιρούς ενταχθεί αντικείμενα άλλων ιδιωτικών συλλογών, όπως π.χ. των συλλογών Λ. Ευταξία (δωρεές, 1984, 1986), Θ.Ι. Δραγούμη (δωρεά, 1987), Λ. Σπουργίτη (δωρεά, 1987), Αντ. Βαρβιτσιώτη (δωρεά, 1988), Αθ. Χατζηδήμου (αγορά, 1997), Χρ. Μπάστη (δωρεά, 1997) κ.ά.

Συλλογή Καρόλου και Ρίτας Πολίτη (1989)

Ο Κάρολος Πολίτης ήταν ένας παθιασμένος συλλέκτης ελληνικών αρχαιοτήτων. Μετά το θάνατό του, η σύζυγός του Ρίτα Πολίτη υλοποιώντας δική του επιθυμία δώρισε το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του στο ΜΚΤ. Από τα 128 αντικείμενα της Συλλογής Πολίτη, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα θαυμάσια διατηρημένα χάλκινα κορινθιακά κράνη, χάλκινα εγχειρίδια της Εποχής του Χαλκού, εξαιρετικά γεωμετρικά και αρχαϊκά αγγεία, καθώς και ειδώλια διαφόρων περιόδων.

Συλλογή Ρένας Ευελπίδη-Αργυροπούλου (1989, 1994)

Η συλλογή νομισμάτων του ΜΚΤ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις δωρεές της Ρένας Ευελπίδη-Αργυροπούλου, γνωστής συλλέκτριας και νομισματολόγου, η οποία το 1989 δώρισε στο ΜΚΤ 111 νομίσματα από νησιά των Κυκλάδων και το 1994 ένα ακόμη σύνολο 236 νομισμάτων από τα Ιόνια νησιά.

Συλλογή Εμπορικής Τράπεζας (1990)

Το 1990, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εμπορικής Τράπεζας αποφάσισε την αγορά 24 αντικειμένων του Κυκλαδικού πολιτισμού και την παραχώρησή τους στο ΜΚΤ υπό τη μορφή διαρκούς παρακαταθήκης. Το περισσότερα από αυτά, κυρίως θραύσματα μαρμάρινων ειδωλίων και αγγείων, ανήκουν στον λεγόμενο «Θησαυρό της Κέρου».

Συλλογή Ακαδημίας Αθηνών (πρώην Συλλογή Αμίλκα και Ειρήνης Αλιβιζάτου) (1992)

Το 1992, η Ακαδημία Αθηνών αναγνωρίζοντας την πολιτιστική προσφορά του ΜΚΤ παραχώρησε στο μουσείο με τη μορφή δανεισμού 196 αντικείμενα από τη Συλλογή Αμίλκα και Ειρήνης Αλιβιζάτου. Η συλλογή περιλαμβάνει κυκλαδικά ειδώλια, εξαιρετικά κορινθιακά και μια μοναδική σειρά μελαμβαφών αγγείων και μεγάλο αριθμό ειδωλίων με εξαίρετη χρωματική διακόσμηση.

Συλλογή Κυπριακών Αρχαιοτήτων Θάνου Ν. Ζιντίλη (2002)

Το 2002, ο Κύπριος συλλέκτης Θάνος Ν. Ζιντίλης, με τη συγκατάθεση του κυπριακού κράτους, παραχώρησε μεγάλο μέρος της συλλογής του στο ΜΚΤ υπό τη μορφή δανεισμού μακράς διαρκείας. Τα περισσότερα από 800 αντικείμενα έδωσαν στο ΜΚΤ τη δυνατότητα να οργανώσει την πρώτη ολοκληρωμένη κυπριακή συλλογή στην Ελλάδα.

Η συλλογή, που περιλαμβάνει λίθινα ειδώλια, χάλκινα όπλα και εργαλεία, πήλινα ειδώλια, γλυπτά, γυάλινα αγγεία, κοσμήματα και κεραμική όλων των περιόδων, δίνει μια πλήρη εικόνα της αρχαίας ιστορίας της Κύπρου και των σχέσεών της με άλλες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, όπως το Αιγαίο, η Αίγυπτος, η Συρία και η Μικρά Ασία.