English
 
Το Μουσείο Συλλογές
Εκθέσεις Σχολεία Δραστηριότητες Εκδόσεις Φίλοι ΜΚΤ Εργαστήρια Σαββ/κου Πληροφορίες Νέα
ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ>Συλλογές>Αρχαία Ελληνική Τέχνη >Θεματικές σελίδες
PrintEmailBack
Αγγεία λευκού βάθους

 

 
     
 
Τα αγγεία λευκού βάθους αποκαλούνται έτσι επειδή έχουν την επιφάνειά τους καλυμμένη με λευκό επίχρισμα, πάνω στο οποίο αποδίδεται η διακόσμηση. Ως τύπος εμφανίζονται στην Αττική γύρω στο 530 π.Χ. και συνεχίζουν να παράγονται καθ’ όλη τη διάρκεια του 5ου αι. π.Χ. Τα πρωιμότερα παραδείγματα διακοσμούνταν με τη μελανόμορφη τεχνική αργότερα, όμως, επικράτησε η τεχνική του γραπτού περιγράμματος. Συχνά οι αγγειογράφοι των αγγείων λευκού βάθους χρησιμοποιούσαν έντονα επίθετα χρώματα (ερυθρό, ιώδες, κιτρινωπό, γαλάζιο, μελανό) για την απόδοση των ανθρώπινων μορφών, των ενδυμάτων, αρχιτεκτονικών στοιχείων και άλλων λεπτομερειών, που έδιναν μια αίσθηση πολυχρωμίας. Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές, η πρακτική αυτή απηχεί επιδράσεις από τη μεγάλη ζωγραφική της Κλασικής περιόδου.
 

 
Τύποι αγγείων και διακόσμησης
 

 

Η συγκεκριμένη τεχνική εφαρμόστηκε σε διάφορους τύπους αγγείων (κύλικες, πυξίδες, κρατήρες, αλάβαστρα κτλ.), όμως το κατεξοχήν σχήμα του λευκού ρυθμού ήταν η λήκυθος. Τα αγγεία λευκού βάθους χρησιμοποιούνταν κυρίως ως ταφικά κτερίσματα. Για το λόγο αυτό, η θεματολογία τους – ιδιαίτερα από τα μέσα του 5ου αι. π.Χ. και εξής – προέρχεται κατά κανόνα από τον κόσμο των νεκρών. Υπάρχουν, βεβαίως, παραδείγματα – κυρίως πρώιμα – με μυθολογικές παραστάσεις ή σκηνές γυναικωνίτη, η πλειονότητα των λευκών αγγείων όμως απεικονίζουν σκηνές αποχαιρετισμού του νεκρού, γυναίκες που επισκέπτονται τους τάφους των νεκρών συγγενών τους, ή και πιο σύνθετες παραστάσεις του Θανάτου και του Ύπνου που μεταφέρουν το νεκρό, του Χάροντα που συνοδεύει το νεκρό στον Κάτω Κόσμο, του νεκρού με τον ψυχοπομπού Ερμή κ.ά. Οι παραστάσεις των λευκών αγγείων αποτελούν ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών για τα ταφικά μνημεία και έθιμα της Κλασικής περιόδου.
 

Την τεχνική του λευκού βάθους υπηρέτησαν σπουδαίοι αγγειογράφοι των κλασικών χρόνων, οι οποίοι μας έδωσαν μερικές από τις ωραιότερες ζωγραφικές δημιουργίες της αρχαιότητας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο Ζωγράφος του Αχιλλέα, ο Ζωγράφος της Φιάλης, ο Ζωγράφος του Θανάτου και οι αγγειογράφοι της Ομάδας των Καλαμιών.

 

 

Το τέλος των αγγείων λευκού βάθους

 
Προς το τέλος του 5ου αι. π.Χ. η παραγωγή αγγείων λευκού βάθους αρχίζει να παρακμάζει. Αυτό φαίνεται να σχετίζεται με το γεγονός ότι την ίδια περίοδο αρχίζει ξανά η παραγωγή επιτύμβιων στηλών (που είχε ατονήσει με την απαγόρευση ανέγερσης πολυτελών ταφικών μνημείων που επέβαλε ο Κλεισθένης το 508/7 π.Χ.) αλλά και μαρμάρινων ταφικών ληκύθων μνημειακών διαστάσεων. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι τα οψιμότερα παραδείγματα του λευκού ρυθμού είναι οι λεγόμενες «κολοσσικές» λήκυθοι, οι οποίες μερικές φορές ξεπερνούσαν το ένα μέτρο σε ύψος, και εμφανώς επεδίωκαν να ανταγωνιστούν τις σύγχρονες μαρμάρινες ληκύθους. Η παραγωγή λευκών αγγείων θα σταματήσει οριστικά γύρω στο 400 π.Χ. και τη θέση τους ως βασικού μέσου απεικόνισης του κόσμου των νεκρών θα πάρουν τα μαρμάρινα επιτάφια ανάγλυφα.
 
 

Θεώνη Γεωργοπούλου
Αρχαιολόγος – Μουσειολόγος

 
 

 
 
Επιλεγμένη βιβλιογραφία 
 
-   Burn L. 1991: “Red-figure and white-ground of the later fifth century”, in Rasmussen T. - Spivey N. (eds), Looking at Greek Vases (Cambridge), 118-130.
-   Cook R.M. 19963: Greek Painted Pottery (New York)
-   Kurtz D.C. 1975: Athenian White Lekythoi. Patterns and Painters (Oxford)
-   Noble J.V. 1988: The Techniques of Painted Attic Pottery (New York)
-   Oakley J. 2004: Picturing Death in Classical Athens. The Evidence of White Lekythoi (Cambridge)
-   Robertson M. 2001 [1992]: Η τέχνη της αγγειογραφίας στην κλασική Αθήνα (Αθήνα)
-   Scheibler I. 1992 [1983]: Ελληνική κεραμική (Αθήνα)
Πωλητήριο
Χρήστης: [Είσοδος]
 FacebookTwitterpinterestinstagramFlirkYouTubeYouTubeYouTube