Ειδώλιο γυναικείας μορφής τύπου Πλαστηρά
μάρμαρο
Κυκλαδικό
Πρωτοκυκλαδική Ι περίοδος - φάση Πηλού
3200-2800 π.Χ.

Ύ.: 10,2 εκ.
Άγνωστη προέλευση

Περιγραφή
Πρώιμο ή προδρομικό ειδώλιο του τύπου Πλαστηρά, με μακρύ ωοειδές κεφάλι που καλύπτεται από κωνικό πίλο (σκούφο), βραχιονες διπλωμένους κάτω από το στήθος και ολόγλυφα πόδια που διακρίνονται για την πλαστικότητά τους. Το ηβικό τρίγωνο αποδίδεται με εγχάραξη και οι υποτυπώδεις μαστοί ανάγλυφα.

Τα ειδώλια "τύπου Πλαστηρά", που οφείλουν την ονομασία τους στο ομώνυμο νεκροταφείο της Πάρου, εμφανίζονται παράλληλα με τα βιολόσχημα και αντιπροσωπεύουν την πρωιμότερη προσπάθεια φυσιοκρατικής απόδοσης της ανθρώπινης μορφής κατά την 3η χιλιετία π.Χ. Στον τύπο αυτόν, που περιλαμβάνει όρθιες ανδρικές και, κυρίως, γυναικείες μορφές μικρού ύψους (7-31 εκ.) αρχίζουν να αναπτύσσονται μερικά από τα στοιχεία εκείνα που θα αποτελέσουν αργότερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των κυκλαδικών ειδωλίων, όπως η θέση των χεριών κάτω από τους μαστούς και το ωοειδές κεφάλι με την ανάγλυφη απόδοση της μύτης. Οι γλύπτες, πάντως, δεν έχουν κατακτήσει ακόμη την αφαιρετικότητα της ώριμης περιόδου της κυκλαδικής τέχνης και διατηρούν μια έντονη φυσιοκρατική αντίληψη, που είναι ιδιαίτερα εμφανής στην περιοχή της λεκάνης, του ηβικού τριγώνου και των σκελών.

Τυπολογικά, τα ειδώλια τύπου Πλαστηρά αποτελούν εξέλιξη των στεατοπυγικών μορφών της Νεότερης Νεολιθικής περιόδου (5300-3200 π.Χ.). Ο κωνικός πίλος (σκούφος) με τις οριζόντιες αυλακώσεις απαντά τόσο σε ανδρικές όσο και σε γυναικείες μορφές του τέλους της Πρωτοκυκλαδικής Ι και της μετάβασης προς την Πρωτοκυκλαδική ΙΙ περίοδο και θεωρείται ότι απηχεί ανατολικές (συριακές) επιδράσεις, ίσως σε συνδυασμό με επιδράσεις από τη Βαλκανική.